Sprzeciw wobec manipulacji udającej obiektywny raport

Po raz kolejny do mediów trafia raport przedstawiany jako obiektywna analiza rynku aptecznego, choć sposób jego przygotowania, dobór danych i konstrukcja budzą zasadnicze wątpliwości co do jego wiarygodności, niezależności i celu publikacji.

Raport Fundacji Forum Konsumentów nie daje podstaw do formułowania wiarygodnych wniosków o rynku. Przeciwnie, został skonstruowany w sposób, który pozwala uzyskać z góry oczekiwany wynik, a następnie przedstawić go opinii publicznej jako rezultat niezależnego badania.

Stawiamy więc zasadnicze pytania:

• Kto zlecił i sfinansował przygotowanie tego materiału? Czy zleceniodawcą jest podmiot, który w przedstawionym zestawieniu cen wypada najkorzystniej? Transparentna informacja o zleceniodawcy i źródle finansowania jest kluczowa dla oceny niezależności publikacji.
• Dlaczego autorzy wybrali właśnie te produkty, ten moment badania i taki sposób porównania cen? Znając wcześniej termin badania i listę produktów, można odpowiednio ustawić ceny wybranych pozycji i w konsekwencji wpłynąć na wynik całego zestawienia. Taka „metodologia” tworzy bardzo dobre warunki do manipulacji.
• Dlaczego „badanie” przygotowała fundacja, a nie profesjonalna firma badawcza? Rynek farmaceutyczny jest przecież stale, rzetelnie monitorowany, a dostępne dane pozwalają analizować ceny w czasie, na szerokiej próbie i dla całych kategorii produktowych. Obiektywnie i w oparciu o znaną i uznaną metodologię.
• Dlaczego nie pokazano, od kiedy obowiązywały wskazane ceny, jak kształtowały się wcześniej i czy były cenami regularnymi czy promocyjnymi? Bez tych informacji pojedyncza cena jest wyrwana z kontekstu i prowadzi odbiorcę do fałszywych wniosków.
• Dlaczego autorzy raportu porównują ceny aptek internetowych z Apteline, które nie jest apteką internetową i nie prowadzi sprzedaży detalicznej. Jest platformą rezerwacyjną, która pozwala pacjentowi znaleźć produkt i zarezerwować go w wybranej aptece. To apteka dokonuje sprzedaży, przyjmuje płatność i wydaje produkt pacjentowi.

Raport Fundacji Forum Konsumentów jest nierzetelny i nieobiektywny – i jest w pełni świadomym działaniem podmiotu zlecającego. Fundacja Forum Konsumentów nie podlega pod przepisy ustawy prawa prasowego, co uniemożliwia nam wystąpienie z wnioskiem o sprostowanie. Ponieważ podmiot publikujący nie podlega pod przepisy ustawy prawa prasowego, nie jest rozpatrywany jako podmiot zobowiązany do podwyższonych standardów dziennikarskiej staranności. 

Poważne wątpliwości budzi również sposób dystrybucji raportu. Materiał nie został publicznie udostępniony, trafił jedynie na skrzynki mailowe redakcji. Trudno nie postawić pytania, dlaczego autorzy nie zdecydowali się poddać go otwartej weryfikacji uczestników rynku. Czy dlatego, że jego dane, metodologia i wnioski mogłyby zostać szybko zakwestionowane?

To nie jest neutralny obraz rynku. To zestawienie skonstruowane tak, aby pokazać określoną tezę.

Paweł Bernat

Dyrektor Komunikacji i Public Affairs